Cursus honorum ft. mythologie

Nu de lectuurlessen van Caesar in het vierde jaar achter de rug waren, was het tijd om terug te blikken én vooruit te kijken.

We keken achterom naar de politieke carrière van Caesar. Wat hielden de functies binnen de cursus honorum ook alweer in? Welke politieke figuren dongen naar het hoogste ambt tijdens het einde van de republiek?

Op het einde van dit trimester dachten we ook terug aan de grammaticalessen. We fristen de grammatica van de voorbije jaren op en verdiepten ons in de modaliteiten van de hoofdzin.

Hoe koppelden we de cursus honorum aan onze grammaticalessen?

De leerlingen kregen Latijnse zinnen voorgeschoteld waarin ze de grammaticale toepassingen moesten herkennen. Bij elke correct antwoord stegen ze een plaats op de ladder van de cursus honorum. Elke leerling vertegenwoordigde een historisch personage. 

Wie als eerste de top van de politieke ladder bereikte, werd gehuldigd met een lauwerkrans.

Dan was het tijd om onze blik te richten op de auteur met wie we in het tweede trimester kennis maken: Ovidius. De zinnen die de leerlingen hadden bestudeerd in het eerste deel van de les, waren geplukt uit een stripverhaal over de mythe van Orfeus en Eurydice. Dit verhaal is trouwens bekend in de versie van Ovidius én Vergilius. Samen zochten ze waar de zinnen in het stripverhaal thuishoorden.

Tartarorum terror

 

Vlak voor de herfstvakantie waren de leerlingen in de ban van Halloween. In de lessen Latijn speelden we maar al te graag in op deze fascinatie. Wist je trouwens dat het Latijnse fascinare 'betoveren' betekent?

De leerlingen van het tweede jaar moesten volgens welbepaalde Latijnse instructies hun monstrum tekenen. Deze instructies konden ze alleen maar begrijpen als ze de Latijnse benamingen van de lichaamsdelen kenden.

De leerlingen van het vierde jaar maakten via een tekstfragment van Lucanus kennis met de heks Erichtho. Het fragment komt uit Lucanus' De Bello Civili waarin hij de oorlog tussen Pompeius en Caesar beschrijft. Sextus Pompeius, zoon van Pompeius Magnus, ging vlak voor de slag bij Pharsalus te rade bij Erichtho. Mooi meegenomen: zo sluit deze les ook aan bij onze lectuurlessen van Caesars De Bello Gallico.

Tot slot griften ze allemaal ook hun eigen defixionum tabellae.

Cavete Idus Martias!

 'Beware the Ides of March' ('Opgepast voor de Iden van Maart' - 'Cavete Idus Martias')

Deze beroemde woorden danken we aan de tragedie Julius Caesar van William Shakespeare. 

Maar wat zijn die Iden van maart? En waarom moeten we ervoor oppassen?

De Romeinen gebruikten de naam Idus (Iden) voor de dag van de volle maan. Die valt op de 13de of 15de dag van de maand. De Iden van maart (15 maart 44 v.Chr.) is de sterfdag van Julius Caesar. Tijdens een senaatszitting werd hij met 23 dolksteken in koelen bloede vermoord. Brutus, die door Caesar als zijn eigen zoon werd beschouwd, was één van de samenzweerders. Volgens de overlevering zou Caesar zijn laatste woorden tot hem gesproken hebben: 'Ook jij, mijn zoon?' Hoewel Caesar ze in het Grieks zou gezegd hebben, zijn ze vooral bekend in de Latijnse vertaling: 'Tu quoque, fili mi?'

Caesar werd nochtans door een waarzegster gewaarschuwd om die dag niet naar de senaat te gaan. Nu weten we ook waar Shakespeare zijn inspiratie haalde. Vandaag wordt de waarschuwing - al dan niet in het Engels -  nog steeds gebruikt om iemand te waarschuwen voor een slechte afloop.

De leerlingen van het vierde jaar verdiepten zich een heel trimester lang in Caesars beroemde werk Commentarii de Bello Gallico, waarin hij een verslag neerpende van zijn oorlog in Gallië. Daarin noemde hij de Belgen de dappersten van alle Galliërs. Een fijn compliment? Of was het misschien een argument om uit te leggen waarom het zo lang duurde vooraleer hij de Belgen kon verslaan?

Elk jaar vindt er in Rome op het Forum Romanum, waar Caesar begraven ligt, een evocatie plaats van de moord op Caesar en zijn begrafenis. Als echte latinisten herdachten ook de vierdejaars deze memorabele dag met een heus begrafenisritueel voor Caesar. Daarbij zongen ze uit volle borst het triomflied  'Ecce Caesar Nunc Triumphat'.

De slag aan de Sabis

In het vierde jaar Latijn dompelen we ons onder in het verslag van Caesar over de slag die hij bij de Sabis voerde in 57 v.Chr. We lezen het verhaal volgens de positionele leesmethode waardoor de gebeurtenissen zich als in een film voor onze ogen voltrekken. 

Om het verloop van de veldslag nog levendiger in beeld te brengen, maakten we een heuse maquette. Hierop herkennen we de beschrijving van het terrein door Caesar en kunnen we de veldslag ook naspelen.

Halloween

Eind oktober: Halloweentijd. Ook in de lessen Grieks en Latijn!

Halloween = spinnen

In de les Grieks lezen de leerlingen van het tweede jaar de mythe van Arachne. Nu weten ze ook waarom spinnen webben weven. Hopelijk hebben ze geen last van arachnofobie!

Halloween = heksen

De leerlingen van het derde jaar maken in de les Latijn kennis met het bijgeloof en de heksen in de middeleeuwen.

Halloween = vampiers

In het vierde jaar maakten de leerlingen tijdens de lectuur van Caesars De Bello Gallico kennis met de Kelten. Maar wist je ook dat het Keltische feest Samhain aan de oorsprong ligt van de gebruiken rond Halloween? En hoe zit het dan met de Grieken en Romeinen? Lijken de praktijken van Lamia en Empusa niet erg veel op die van vampiers? En wat met de gelijkenis tussen Halloween en het feest ter ere van de vruchtbaarheidsgodin Pomona?
We lezen ook het enige bewaarde tekstfragment in het Latijn dat over strigae (vampiers of heksen?) vertelt.

Een 'echte' Kelt op bezoek

In de lessen Latijn van het vierde jaar houdt Julius Caesar ons in de ban met zijn “De Bello Gallico”. Al snel merkten we dat Caesar vooral veel propaganda voor zichzelf wou maken en daarom het prestige van de Romeinse soldaten extra in de verf zette. Hoogtijd om ook de tegenpartij aan het woord te laten. Daarom kregen we vandaag bezoek van een ‘echte’ Kelt die ons met een boeiende, interactieve uiteenzetting meenam naar de Keltische leefwereld. Bedankt, Robbe D'Hondt!

Klik hier voor alle foto's.