Postklassiek Latijn in het Yper Museum

De latinisten van de tweede en derde graad trokken naar Ieper om in het Yper Museum kennis te maken met postklassiek Latijn.

Aan de hand van een bundel met opdrachten gingen ze per twee op zoek naar de antwoorden. Daarna volgde een workshop, waarbij ze zelfs een notitieschriftje van een leerling uit de 18de eeuw konden raadplegen. Tot slot konden ze hun creativiteit kwijt tijdens het ontwerpen van een initiaal en een cryptogram. Het was ongetwijfeld een boeiende en leerrijke uitstap.

Klassieke mythologie in het MSK

 

Dat kunstenaars van de middeleeuwen tot vandaag inspiratie putten uit de klassieke oudheid konden de latinisten van de tweede en de derde graad zelf vaststellen in het MSK te Gent. Daar kregen ze een interactieve rondleiding en ontdekten de mythologische verhalen achter de schilderijen en beeldhouwwerken. Fijn om ook enkele verhalen van Ovidius die we in de les lazen te herkennen in de kunstwerken!

#jekentmeerlatijndanjedenkt

  "Hoog tijd dat we talenonderwijs meer waarderen"

Onder deze noemer hield Lars Bernaerts, professor Nederlandse literatuur (UGent) een pleidooi voor het talenonderwijs.

Ook in onze school zijn wij ervan overtuigd dat een goede talenkennis heel wat voordelen biedt. Daarom organiseren we van 14 tot 18 november een heuse talenweek waarbij alle moderne talen die bij ons op school worden aangeboden beurtelings in de kijker worden geplaatst.

Maar wist je dat heel wat woorden uit die moderne talen hun oorsprong vinden in het Latijn? 

In het tweede jaar gingen we nog een stapje verder. We onderzochten hoe en waarom bepaalde Latijnse woorden in onze taal terechtkwamen.

R.I.P.

We vertelden al eerder over het vergelijkend onderzoek dat de leerlingen van het derde jaar Latijn uitvoerden tussen de  Romeinse en de hedendaagse begrafenisrituelen.

In de les lazen we ook een aantal Latijnse grafschriften. Het ontcijferen van de opschriften bleek niet altijd evident. Wist je trouwens dat de afkorting R.I.P. komt van het Latijnse 'requiescat in pace' en pas later vertaald werd naar het Engelse 'rest in peace'? Door beschadiging van de grafmonumenten en fouten, afkortingen of stereotiepe formules in de opschriften blijkt epigrafie een waar specialistenwerk.

Toch slaagden we erin een aantal boodschappen te ontcijferen. Sommige teksten geven een levensles aan de nabestaanden. Zo lazen we:

Terwijl ik leefde, dronk ik graag. Drink, jullie die leven!

Andere opschriften tonen aan dat ook de Romeinen vreesden voor grafschennis:

Inspiratie genoeg om zelf aan de slag te gaan! 

In groepjes ontwierpen de leerlingen een heus grafmonument, dat voorzien werd van een Latijns opschrift. Dat er hier en daar een foutje in de tekst sloop, zagen we even door de vingers. De Romeinse steenkappers maakten toch ook fouten? 😉

Klik hier voor alle foto's.

Domus aeterna

Wie naar de dood durft te kijken, komt uit bij het leven. Er is maar één zekerheid in ons leven, en dat is dat we op een dag zullen sterven.

In het najaar van 2018 werd op Eén de pakkende reportagereeks ‘Last Days’ uitgezonden. Fotografe Lieve Blancquaert reisde de wereld rond om het einde van ons leven in beeld te brengen.  Hoe we omgaan met ouder worden en de dood verschilt wereldwijd enorm. 

Hoe zat het bij de Romeinen? Hoe gingen zij om met de dood? Welke rituelen kenden zij? Werden zij begaven of gecremeerd?  

De leerlingen van het derde jaar maakten in de les Latijn kennis met de visie van de Romeinen op de dood. De informatie die ze vonden over de Romeinse graven, grafteksten, grafgiften en begrafenisceremoniën werden verwerkt in een ICT-opdracht:

"Jij begint een begrafenisonderneming! Er is echter veel concurrentie. Je zult je dus moeten specialiseren en waar kun je je beter mee profileren dan met de Romeinen? Precies! Je begint een begrafenisonderneming gespecialiseerd in de oudheid. Nu alleen nog een website of folder om je waar aan de man te brengen."

Vol ijver gingen de leerlingen aan de slag met een mooie folder of website als resultaat.

Klik hier voor een overzicht van de websites.

Aansluitend op deze opdracht zullen de leerlingen ook nog een vergelijkend onderzoek uitvoeren tussen de Romeinse en de hedendaagse begrafenisrituelen. Per twee of drie bekijken ze één aflevering van 'Last Days' waarin één bepaald land aan bod komt. Benieuwd welke gelijkenissen en verschillen ze opmerken.

Latijnse challenges

Differentiëren met activerende werkvormen blijft voor elke leerkracht een zoektocht. We gingen aan de slag voor het derde jaar Latijn.

Onze uitdaging: hoe kunnen we de leerlingen via allerlei speelse opdrachten de aangeboden leerstof laten verwerken en tegelijk de motivatie bevorderen?

Elke week kregen ze een extra 'challenge' aangeboden. Variatie troef! Sommige opdrachten werden individueel opgelost, soms gingen ze in groepjes aan de slag. Voor een aantal online opdrachten in Bookwidgets werden de gsm's erbij gehaald. In elke challenge zat ook een competitief element waardoor de motivatie van de leerlingen alleen maar steeg.

Na 7 weken volgde de beloning. We deden een heuse Cluedo-speurtocht in de klas. 

Met tips in het Latijn natuurlijk!

Beschuldigde, sta op...

Iemand voor de rechter slepen, een advocaat of het tribunaal. Wellicht klinken deze juridische termen je niet vreemd in de oren. Maar wist je dat het Romeinse rechtssysteem niet alleen aan de basis ligt van deze termen maar zelfs van een belangrijk deel van ons westerse denken?

Als een aangeklaagde weigerde voor de magistraat te verschijnen, legde de aanklager zijn hand op de gedaagde persoon, als symbool van de dagvaarding. De beklaagde werd dus bijna letterlijk voor de rechter gesleept. De beschuldigde kon gelukkig ook een beroep doen op zijn advocati die 'erbij geroepen' werden (advocare = erbij roepen) om bijstand te verlenen. De rechter zetelde op het Forum op een houten platform, het tribunal.

De Wetten van de Twaalf Tafelen (451 v. Chr.) vormen de basis voor het Romeinse recht (dat trouwens nog altijd een onderdeel vormt van de juridische opleiding!). In de les Latijn van het derde jaar maakten we kennis met een aantal 'bizarre' wetten uit die Twaalf Tafelen.

Dat wetten voor interpretatie vatbaar zijn, konden de leerlingen zelf ervaren. We lazen in vertaling een anecdote met een juridisch staartje:

Bron: https://mainzerbeobachter.com/2015/11/05/dode-slaaf/#more-20015

Om ons in de situatie in te leven, speelden we het voorval na. De leerlingen mochten achteraf hun schuldige aanwijzen. Was het de barbier, de slaaf of de mensen die met de bal aan het spelen waren? De meningen waren verdeeld. Met hun beste redenaarstalent probeerden ze de tegenpartijen te overtuigen.

De eed van de Horatii

De leerlingen van het derde jaar maakten kennis met het verhaal van de Horatii en de Curiatii. In vereenvoudigd Latijn lazen we de versie die ons door Livius wordt verteld.

We leerden dat Livius de mos maiorum hoog in het vaandel draagt. Via zijn verhalen over de heldendaden van de voorouders wil hij zijn lezers trots maken op hun afkomst en aansporen tot virtus, gravitas en pietas.

Na de lectuur bestudeerden we het schilderij van Jacques-Louis David waarin hij de eed afbeeldt waarmee de Horatii - tot groot verdriet van hun echtgenotes - aan hun vader zweren om ten strijde te trekken tegen de Curiatii.

We merkten hoe David met kleurgebruik, lijnenspel, houdingen en gelaatsuitdrukkingen het thema extra kracht geeft. Zijn schilderij geldt dan ook als hét grote voorbeeld van neoclassicisme.

Bovendien koestert David in aanloop naar de Franse Revolutie dezelfde waarden als Livius. Het moet ons dus niet verwonderen dat net het verhaal van de Horatii en de Curiatii hem inspireerde voor zijn schilderij!

Ten slotte brachten we het schilderij opnieuw tot leven met een heus tableau vivant. Beoordeel zelf het resultaat.

Halloween

Eind oktober: Halloweentijd. Ook in de lessen Grieks en Latijn!

Halloween = spinnen

In de les Grieks lezen de leerlingen van het tweede jaar de mythe van Arachne. Nu weten ze ook waarom spinnen webben weven. Hopelijk hebben ze geen last van arachnofobie!

Halloween = heksen

De leerlingen van het derde jaar maken in de les Latijn kennis met het bijgeloof en de heksen in de middeleeuwen.

Halloween = vampiers

In het vierde jaar maakten de leerlingen tijdens de lectuur van Caesars De Bello Gallico kennis met de Kelten. Maar wist je ook dat het Keltische feest Samhain aan de oorsprong ligt van de gebruiken rond Halloween? En hoe zit het dan met de Grieken en Romeinen? Lijken de praktijken van Lamia en Empusa niet erg veel op die van vampiers? En wat met de gelijkenis tussen Halloween en het feest ter ere van de vruchtbaarheidsgodin Pomona?
We lezen ook het enige bewaarde tekstfragment in het Latijn dat over strigae (vampiers of heksen?) vertelt.