Beschuldigde, sta op...

Iemand voor de rechter slepen, een advocaat of het tribunaal. Wellicht klinken deze juridische termen je niet vreemd in de oren. Maar wist je dat het Romeinse rechtssysteem niet alleen aan de basis ligt van deze termen maar zelfs van een belangrijk deel van ons westerse denken?

Als een aangeklaagde weigerde voor de magistraat te verschijnen, legde de aanklager zijn hand op de gedaagde persoon, als symbool van de dagvaarding. De beklaagde werd dus bijna letterlijk voor de rechter gesleept. De beschuldigde kon gelukkig ook een beroep doen op zijn advocati die 'erbij geroepen' werden (advocare = erbij roepen) om bijstand te verlenen. De rechter zetelde op het Forum op een houten platform, het tribunal.

De Wetten van de Twaalf Tafelen (451 v. Chr.) vormen de basis voor het Romeinse recht (dat trouwens nog altijd een onderdeel vormt van de juridische opleiding!). In de les Latijn van het derde jaar maakten we kennis met een aantal 'bizarre' wetten uit die Twaalf Tafelen.

Dat wetten voor interpretatie vatbaar zijn, konden de leerlingen zelf ervaren. We lazen in vertaling een anecdote met een juridisch staartje:

Bron: https://mainzerbeobachter.com/2015/11/05/dode-slaaf/#more-20015

Om ons in de situatie in te leven, speelden we het voorval na. De leerlingen mochten achteraf hun schuldige aanwijzen. Was het de barbier, de slaaf of de mensen die met de bal aan het spelen waren? De meningen waren verdeeld. Met hun beste redenaarstalent probeerden ze de tegenpartijen te overtuigen.

De eed van de Horatii

De leerlingen van het derde jaar maakten kennis met het verhaal van de Horatii en de Curiatii. In vereenvoudigd Latijn lazen we de versie die ons door Livius wordt verteld.

We leerden dat Livius de mos maiorum hoog in het vaandel draagt. Via zijn verhalen over de heldendaden van de voorouders wil hij zijn lezers trots maken op hun afkomst en aansporen tot virtus, gravitas en pietas.

Na de lectuur bestudeerden we het schilderij van Jacques-Louis David waarin hij de eed afbeeldt waarmee de Horatii - tot groot verdriet van hun echtgenotes - aan hun vader zweren om ten strijde te trekken tegen de Curiatii.

We merkten hoe David met kleurgebruik, lijnenspel, houdingen en gelaatsuitdrukkingen het thema extra kracht geeft. Zijn schilderij geldt dan ook als hét grote voorbeeld van neoclassicisme.

Bovendien koestert David in aanloop naar de Franse Revolutie dezelfde waarden als Livius. Het moet ons dus niet verwonderen dat net het verhaal van de Horatii en de Curiatii hem inspireerde voor zijn schilderij!

Ten slotte brachten we het schilderij opnieuw tot leven met een heus tableau vivant. Beoordeel zelf het resultaat.

De slag aan de Sabis

In het vierde jaar Latijn dompelen we ons onder in het verslag van Caesar over de slag die hij bij de Sabis voerde in 57 v.Chr. We lezen het verhaal volgens de positionele leesmethode waardoor de gebeurtenissen zich als in een film voor onze ogen voltrekken. 

Om het verloop van de veldslag nog levendiger in beeld te brengen, maakten we een heuse maquette. Hierop herkennen we de beschrijving van het terrein door Caesar en kunnen we de veldslag ook naspelen.

Acheron I

Bij een bezoekje aan Brugge deze zomer kon je er niet naast kijken. Talrijke kunstwerken fleurden straten, pleintjes en gebouwen op in het kader van de Triënnale. Het thema: Liquid City.

Wat een mooi extraatje voor een school in het hartje van de binnenstad! Daar moesten we iets mee doen!

In de lessen Grieks kwam het thema 'dood en begraven' aan bod. We lazen hoe Orpheus naar de onderwereld afdaalde om zijn Eurydice te halen.

Het kunstwerk Acheron I van Renato Nicolodi trok dan ook meteen onze aandacht. In het midden van de Langerei lag een constructie die tot onze verbeelding sprak. Was er hier nu werkelijk een ingang naar de Griekse onderwereld? De leerlingen Grieks van het tweede jaar trokken op onderzoek en deden mysterieuze ontdekkingen. 

Als je op de foto klikt, hoor je wat ze ontdekt hebben!

Halloween

Eind oktober: Halloweentijd. Ook in de lessen Grieks en Latijn!

Halloween = spinnen

In de les Grieks lezen de leerlingen van het tweede jaar de mythe van Arachne. Nu weten ze ook waarom spinnen webben weven. Hopelijk hebben ze geen last van arachnofobie!

Halloween = heksen

De leerlingen van het derde jaar maken in de les Latijn kennis met het bijgeloof en de heksen in de middeleeuwen.

Halloween = vampiers

In het vierde jaar maakten de leerlingen tijdens de lectuur van Caesars De Bello Gallico kennis met de Kelten. Maar wist je ook dat het Keltische feest Samhain aan de oorsprong ligt van de gebruiken rond Halloween? En hoe zit het dan met de Grieken en Romeinen? Lijken de praktijken van Lamia en Empusa niet erg veel op die van vampiers? En wat met de gelijkenis tussen Halloween en het feest ter ere van de vruchtbaarheidsgodin Pomona?
We lezen ook het enige bewaarde tekstfragment in het Latijn dat over strigae (vampiers of heksen?) vertelt.

Een 'echte' Kelt op bezoek

In de lessen Latijn van het vierde jaar houdt Julius Caesar ons in de ban met zijn “De Bello Gallico”. Al snel merkten we dat Caesar vooral veel propaganda voor zichzelf wou maken en daarom het prestige van de Romeinse soldaten extra in de verf zette. Hoogtijd om ook de tegenpartij aan het woord te laten. Daarom kregen we vandaag bezoek van een ‘echte’ Kelt die ons met een boeiende, interactieve uiteenzetting meenam naar de Keltische leefwereld. Bedankt, Robbe D'Hondt!

Klik hier voor alle foto's.

Vivant linguae classicae!

Klassieke talen = dode talen? 

Wij bewijzen het tegendeel!

Heel wat producten die we dagelijks gebruiken, hebben een merknaam met een link naar de klassieke talen. Al snel konden we een uitgebreid gamma in ons 'winkeltje' uitstallen. We deden ook tal van nieuwe ontdekkingen.

Grote dorst? Een Stella, een Pepsi?  Geef mij maar een glaasje Hépar!

Wist je dat:

• Stella (Latijn voor ster) in 1926 als kerstbier op de markt werd gebracht?
• Pepsi oorspronkelijk een geneesmiddel was dat de spijsvertering (pepsis in het Grieks) bevorderde?
• Hépar (Grieks voor lever) gepromoot wordt als een natuurlijk middel voor de darmtransit?

Zoete trek? Wat denk je van een Magnum of een Mars? Of ben je meer te verleiden met een stukje witte chocolade van Galak of een praline van Leonidas?

Wist je dat:

• Magnum in het Latijn 'groot' betekent?
• Mars de Romeinse god van de oorlog is?
• Galak een samentrekking is van het Griekse gala en het Latijnse lac, die allebei 'melk' betekenen?
• Leonidas de Spartaanse koning was die met 300 soldaten in de slag bij Thermopylae vocht tegen het grote Perzische leger? Een afbeelding van het hoofd van Leonidas gebruikt wordt in het logo van de merknaam?

Hou je het liever bij een product uit de zuivelafdeling? Wat dacht je van een potje Oikos of een glaasje Campina-melk?

Wist je dat:

• Oikos in het Grieks 'huis' betekent?
• Campina de Latijnse naam is voor de Kempen waar dit zuivelmerk zijn oorsprong vindt?

Hoog tijd om al die calorieën eraf te sporten! Verkies je de sportschoenen van Nike of gaat je voorkeur uit naar Asics?

Wist je dat:

• Nikè de Griekse godin van de overwinning is?
• Asics de afkorting is van de Latijnse spreuk “Anima sana in corpore sano”  (Een gezonde geest in een gezond lichaam)?

Moe van het sporten? Neem je de auto naar huis? Wordt het een Dacia of een Volvo?

Wist je dat:

• het Roemeense automerk Dacia ontleend is aan de Latijnse naam voor Roemenië?
• volvo in het Latijn 'ik rol' betekent?

Terug thuis genieten we van een boekje in een hoekje (in angello cum libello). Met een Libelle uiteraard!

Wist je dat:

• libellus in het Latijn 'boekje' betekent?

Velzeke

De leerlingen van het tweede jaar traden in de voetsporen van de Gallo-Romeinen in onze streken. De bus bracht ons in alle vroegte naar het glooiende landschap van de Vlaamse Ardennen. We hielden halt in Velzeke, een deelgemeente van Zottegem. 

Wat nu een klein dorpje is, vooral geliefd bij wielertoeristen die op de beschermde kasseiwegen het Fladriengevoel willen ervaren, was ooit een bloeiende Romeinse agglomeratie. De vicus Velzeke bevond zich op  de kruising tussen twee belangrijke heirwegen en vormde het kloppende hart van het lokale handelsverkeer.  Hier werden ook de landbouwproducten, verbouwd op de meer dan tweehonderd villa-bedrijven in de omgeving, verhandeld. De vele Gallo-Romeinse bodemvondsten uit de streek werden verzameld in een aantrekkelijk archeologisch museum.

In twee workshops werden de leerlingen ondergedompeld in de leefwereld van de Gallo-Romeinen.

Dat de Romeinen niet allemaal in een toga rondliepen, werd ons duidelijk in het kledijproject. De gids haalde de tunica, birrus Gallicus, braccae of stola uit de kast en kleedde iedereen aan. Gehuld in deze kledingstukken kwamen we alles te weten over de romanisatie van onze gewesten. Ook de verschillen tussen de outfits van de Galliërs en van de Romeinen werd ons duidelijk. Wanneer iedereen op zijn Gallisch of Romeins was uitgedost, was het tijd voor een originele groepsfoto.

"Van alle Galliërs zijn de Belgen de dappersten", schreef Julius Caesar in zijn De bello Gallico. Maar hoe efficiënt de Gallische wapenrusting ook was, de veroverende Romeinse legioenen waren niet te stuiten. Enkele dappere leerlingen kregen de zware wapenlast van deze krijgers op de schouders. Met helm, schild en zwaard werden ze uitgerust als een echte legionair. Wist je dat een maliënkolder uit zo'n 20 000 metalen ringetjes bestaat? Wat een gewicht, ondervonden we!

  

In het museum maakten we in een interactieve rondleiding kennis met het dagelijkse leven in de Gallo-Romeinse periode. Via replica's van archeologische voorwerpen kwam het verleden tot leven. Wastafeltjes, munten, weegschalen, karren, een getande schuifsleutel, dakpannen ... passeerden de revue. We mochten de voorwerpen niet alleen aanraken, maar ook uitproberen.

In een heropgebouwde Romeinse waterput ontdekten we de skeletten van twee vermoorde mannen.  

Het gezamenlijke toiletbezoek in de latrinae sprak tot onze verbeelding en lachspieren!

Woordenwolk

We lazen de mythe van Europa in het Latijn. De leerlingen haalden uit de tekst 20 kernwoorden en maakten hiermee een woordenwolk in de vorm van een stier. Ze deden dit met behulp van het programma Tagxedo. Opgelet: dit programma werkt niet onder Chrome. Gebruik dus een andere browser zoals Explorer.

Daedalus en Icarus

Vandaag voerden de leerlingen Grieks-Latijn van het tweede jaar het toneeltje Daedalus en Icarus op. De kinderen van het vijfde en zesde leerjaar vormden een aandachtig publiek. Het daverend applaus na de voorstelling was de kroon op het werk!