Vivant linguae classicae!

Klassieke talen = dode talen? 

Wij bewijzen het tegendeel!

Heel wat producten die we dagelijks gebruiken, hebben een merknaam met een link naar de klassieke talen. Al snel konden we een uitgebreid gamma in ons 'winkeltje' uitstallen. We deden ook tal van nieuwe ontdekkingen.

Grote dorst? Een Stella, een Pepsi?  Geef mij maar een glaasje Hépar!

Wist je dat:

• Stella (Latijn voor ster) in 1926 als kerstbier op de markt werd gebracht?
• Pepsi oorspronkelijk een geneesmiddel was dat de spijsvertering (pepsis in het Grieks) bevorderde?
• Hépar (Grieks voor lever) gepromoot wordt als een natuurlijk middel voor de darmtransit?

Zoete trek? Wat denk je van een Magnum of een Mars? Of ben je meer te verleiden met een stukje witte chocolade van Galak of een praline van Leonidas?

Wist je dat:

• Magnum in het Latijn 'groot' betekent?
• Mars de Romeinse god van de oorlog is?
• Galak een samentrekking is van het Griekse gala en het Latijnse lac, die allebei 'melk' betekenen?
• Leonidas de Spartaanse koning was die met 300 soldaten in de slag bij Thermopylae vocht tegen het grote Perzische leger? Een afbeelding van het hoofd van Leonidas gebruikt wordt in het logo van de merknaam?

Hou je het liever bij een product uit de zuivelafdeling? Wat dacht je van een potje Oikos of een glaasje Campina-melk?

Wist je dat:

• Oikos in het Grieks 'huis' betekent?
• Campina de Latijnse naam is voor de Kempen waar dit zuivelmerk zijn oorsprong vindt?

Hoog tijd om al die calorieën eraf te sporten! Verkies je de sportschoenen van Nike of gaat je voorkeur uit naar Asics?

Wist je dat:

• Nikè de Griekse godin van de overwinning is?
• Asics de afkorting is van de Latijnse spreuk “Anima sana in corpore sano”  (Een gezonde geest in een gezond lichaam)?

Moe van het sporten? Neem je de auto naar huis? Wordt het een Dacia of een Volvo?

Wist je dat:

• het Roemeense automerk Dacia ontleend is aan de Latijnse naam voor Roemenië?
• volvo in het Latijn 'ik rol' betekent?

Terug thuis genieten we van een boekje in een hoekje (in angello cum libello). Met een Libelle uiteraard!

Wist je dat:

• libellus in het Latijn 'boekje' betekent?

Velzeke

De leerlingen van het tweede jaar traden in de voetsporen van de Gallo-Romeinen in onze streken. De bus bracht ons in alle vroegte naar het glooiende landschap van de Vlaamse Ardennen. We hielden halt in Velzeke, een deelgemeente van Zottegem. 

Wat nu een klein dorpje is, vooral geliefd bij wielertoeristen die op de beschermde kasseiwegen het Fladriengevoel willen ervaren, was ooit een bloeiende Romeinse agglomeratie. De vicus Velzeke bevond zich op  de kruising tussen twee belangrijke heirwegen en vormde het kloppende hart van het lokale handelsverkeer.  Hier werden ook de landbouwproducten, verbouwd op de meer dan tweehonderd villa-bedrijven in de omgeving, verhandeld. De vele Gallo-Romeinse bodemvondsten uit de streek werden verzameld in een aantrekkelijk archeologisch museum.

In twee workshops werden de leerlingen ondergedompeld in de leefwereld van de Gallo-Romeinen.

Dat de Romeinen niet allemaal in een toga rondliepen, werd ons duidelijk in het kledijproject. De gids haalde de tunica, birrus Gallicus, braccae of stola uit de kast en kleedde iedereen aan. Gehuld in deze kledingstukken kwamen we alles te weten over de romanisatie van onze gewesten. Ook de verschillen tussen de outfits van de Galliërs en van de Romeinen werd ons duidelijk. Wanneer iedereen op zijn Gallisch of Romeins was uitgedost, was het tijd voor een originele groepsfoto.

"Van alle Galliërs zijn de Belgen de dappersten", schreef Julius Caesar in zijn De bello Gallico. Maar hoe efficiënt de Gallische wapenrusting ook was, de veroverende Romeinse legioenen waren niet te stuiten. Enkele dappere leerlingen kregen de zware wapenlast van deze krijgers op de schouders. Met helm, schild en zwaard werden ze uitgerust als een echte legionair. Wist je dat een maliënkolder uit zo'n 20 000 metalen ringetjes bestaat? Wat een gewicht, ondervonden we!

  

In het museum maakten we in een interactieve rondleiding kennis met het dagelijkse leven in de Gallo-Romeinse periode. Via replica's van archeologische voorwerpen kwam het verleden tot leven. Wastafeltjes, munten, weegschalen, karren, een getande schuifsleutel, dakpannen ... passeerden de revue. We mochten de voorwerpen niet alleen aanraken, maar ook uitproberen.

In een heropgebouwde Romeinse waterput ontdekten we de skeletten van twee vermoorde mannen.  

Het gezamenlijke toiletbezoek in de latrinae sprak tot onze verbeelding en lachspieren!

Woordenwolk

We lazen de mythe van Europa in het Latijn. De leerlingen haalden uit de tekst 20 kernwoorden en maakten hiermee een woordenwolk in de vorm van een stier. Ze deden dit met behulp van het programma Tagxedo. Opgelet: dit programma werkt niet onder Chrome. Gebruik dus een andere browser zoals Explorer.

Daedalus en Icarus

Vandaag voerden de leerlingen Grieks-Latijn van het tweede jaar het toneeltje Daedalus en Icarus op. De kinderen van het vijfde en zesde leerjaar vormden een aandachtig publiek. Het daverend applaus na de voorstelling was de kroon op het werk!

Poëzieweek

De poëzieweek zet dit jaar het thema 'theater' in de kijker. Een gedroomd thema om rond te werken in de lessen Grieks en Latijn! Wist je dat het woord theater afgeleid is van het Griekse θεατρον (schouwspel)? Maar ook heel wat andere begrippen uit de toneelwereld hebben hun roots in het Grieks en Latijn. De Grieken en Romeinen waren dan ook meesters in het schrijven van toneelstukken. In de les Latijn maakten de leerlingen een gedicht met als titel 'In een Romeins theater'. Ze knutselden ook een heuse pop-up kaart met een silhouet van een antiek theater. Hierop noteerden ze hun gedicht. 

Fobieën

In de Griekse les lazen we de mythe van Arachne. Dit Lydische meisje kon heel mooi weven. Maar helaas… Zij was helemaal niet bescheiden. Meer nog, ze vond dat haar werk even mooi was als het werk van de godin Athena. Daarom daagde ze de godin uit tot een weefwedstrijd. Natuurlijk won Athena de wedstrijd! Arachne werd zwaar gestraft voor haar hoogmoed en ze werd door Athena veranderd in een spin.

Met deze mythe verklaarden de Grieken waarom spinnen zo’n mooie webben weven.

Wist je dat…

…une araignée het Franse woord voor spin is?

…arachnofobie spinnenangst betekent?

…dat heel veel namen van fobieën uit het Grieks of Latijn komen?

De leerlingen kozen tien fobieën uit en gingen op zoek naar de etymologische oorsprong. Met de gepaste attributen beeldden zij de fobieën ook uit. Klik hier voor het resultaat.

Toneel bij de Romeinen

In de les Latijn van het eerste jaar maakten we kennis met het Romeinse theater. We ontdekten hoe de theatergebouwen eruit zagen. We leerden ook het verschil tussen een komedie en een tragedie, tussen pantomime en mime. Iedere acteur moest verschillende rollen spelen. Ook vrouwenrollen werden door mannen gespeeld. Maskers en kleding maakten duidelijk welke rol ze speelden.

We lazen ook al een echt toneelstuk in het Latijn, gebaseerd op de komedie 'Mostellaria' ('Het spookhuis') van de blijspeldichter Plautus. Dit verhaal verwerkten we in een creatieve opdracht. Op het internet gingen we op zoek naar afbeeldingen van echte Romeinse toneelmaskers.

We ontdekten een aantal typische kenmerken: een grote opening voor de mond, felle kleuren, een expressieve gelaatsuitdrukking. In 'Mostellaria' maakten we kennis met drie personages: de oude vader, de zoon die al het geld verkwist en de sluwe slaaf. Voor elk personage bedachten we een passend masker dat we uitwerkten in stevig papier.

 Klik hier voor alle foto's.

SPQB

Twee jaar lang werden de tweedejaars Latijn ondergedompeld in de Latijnse taal en Romeinse cultuur. Dat die taal en cultuur nog op vele plaatsen verder leven, hoorden ze maar al te vaak. Tijd om de proef op de som te nemen! We trokken naar de Brugse binnenstad op zoek naar ‘Latijnse sporen’ in het straatbeeld.

Zo ontdekten we op het Brugse wapen boven de stadsschouwburg het motto SPQB, Senatus PopulusQue Brugensis ("bestuur en bevolking van Brugge") . Dit motto duidde sinds de 17de eeuw op de administratieve en gerechtelijk autonomie van de stad en is geïnspireerd op het motto van het klassieke Rome: SPQR (Senatus Populusque Romanus).

We bestudeerden op een gevel in de Steenstraat de voorstelling van de dagen van de week en hun bijhorende Romeinse godheid.

Op het Walplein stonden we stil bij het bekende beeldhouwwerk van onze dorpsgenoot Jef Claerhout.  We vonden er verwijzingen naar de klassieke mythologie én het hedendaagse Brugge.

Trekpleisters in dat hedendaagse Brugge zijn onder meer de winkeltjes met kantwerk en de zwanen in het Minnewaterpark. Daarom maakten we ook kennis met een aantal stadslegenden zoals die van de arme Serena die het Brugse kantwerk zou uitgevonden hebben. Zo begrepen we ook waarom het kantwinkeltje in de Katelijnestraat de naam Serena kreeg.

Aan het Begijnhof en het Minnewater luisterden we naar de legende over de Brugse zwanen.

Het was een leerrijke speurtocht waarin we Brugge op een nieuwe manier te zien kregen.

Met de Romeinen aan tafel

Een Romeinse maaltijd? Denk je dan meteen aan kamelenpoten, hersenen van flamingo’s en papegaaienkoppen, rijkelijk overgoten met een sausje van rotte vis? Of prikkelen de wel heel “bijzondere” Romeinse tafelmanieren je fantasie? Je weet toch dat de rijke Romeinen aan tafel hun vieze handen mochten afvegen aan het lange haar van de keukenslavinnetjes?

Dan moeten we je ontgoochelen… Deze vreemde gerechten en gewoontes waren zeker geen dagelijks gebruik! Meer nog: met een Romeins kookboek in de hand kan je vandaag nog best lekkere gerechtjes bereiden.

De leerlingen STV en Latijn namen de proef op de som. Als aperitiefhapje maakten ze moretum klaar, een mengeling van ricotta, honing en verse tuinkruiden. Heerlijk op een sneetje stokbrood en afgewerkt met een druifje! Dan volgden de hoofdgerechtjes: gehaktballetjes met rozijntjes, kippenspiesjes en scampi’s met een verrukkelijke dipsaus. Het verloren brood, rijkelijk overgoten met honing werd het dessert.

Uiteraard gingen de gasten als echte Romeinen in een toga aanliggen aan tafel. Voor één keer was met de handen eten niet onbeleefd! Er werd geklonken met echt druivensap . Prosit!

Klik hier voor meer sfeerbeelden.

Musa Lisa

De vakken P.O. en klassieke studiën hebben de handen in elkaar geslagen voor het project 'Musa Lisa', waaraan alle scholen uit West- en Oost-Vlaanderen kunnen deelnemen. Het thema van dit vakoverschrijdend initiatief is 'goden en helden'. Goden zoals Jupiter, Neptunus of helden als Odysseus of Hercules spreken tot de verbeelding. Met dit project willen we aantonen hoe men de klassieke talen kan verbinden met P.O. en hoe de klassieke erfenis ook nog in de 21ste eeuw inspirerend kan werken om creatief uit de hoek te komen. 

In de les klassieke studiën hebben de eerstejaars kennisgemaakt met de Olympische goden. Zij stelden aan de hand van een Powerpointpresentatie de goden voor aan hun klasgenoten. 

De creatieve uitwerking van het thema gebeurde in de lessen P.O. Eerst tekenden de leerlingen de vorm van een Griekse vaas. Daarin moesten ze dan zelf ook een voorstelling tekenen van een god of godin. 

Bewonder het mooie resultaat op de blog van P.O.!